هوش هيجاني » مجتمع آموزشی غیر انتفاعی فرهنگ

هوش هيجاني

گروه : پیام مشاور

* هوش هیجانی *
همه ی ما از میزانی از بهره هوشی ( IQ ) برخورداریم. اما از بهره هیجانی ( EI 1 ) و یا هوش هیجانی ( EI 2 ) چطور؟ با واژه ی هوش هیجانی تا چه حد آشناییم ؟
هوش هیجانی عبارت است از توانایی برقراری تعادل بین احساسات و منطق به طوری که ما را به حداکثر خوشبختی برساند.
چهار مقوله ی کاربردی خاص برای حفظ تعادل میان عواطف و عقل و جود دارد:
1- تحریفات شناختی 2- مهارتکانه 3- به تاخیر انداختن خشنودی 4- بی اعتنایی عاطفی
1- تحریفات شناختی:تحقیقات علمی ثابت کرده که عواطف ، توانایی تحریف بصیرت و بینش ما را نسبت به حقیقت دارند. تحریفات شناختی شامل موارد ذیل است.
الف . استدلال عاطفی : یعنی به عواطف خود اجازه می دهیم ما را به نتیجه گیری اشتباهی رهنمون کنند. زمانی که معتقدیم شکست می خوریم ، حتماً شکست خواهیم خورد.
ب‌. زندان عاطفی: زمانی که احساس می کنیم در انجام دادن عملی گیر افتاده ایم دقیقاً زمانی است که ما احساسات خود را زندانی کرده ایم.
ج‌. تصفیه یا ظاهر سازی ذهنی: همه چیز را به طور افراطی مثبت یا منفی می بینیم کوچکترین نشانه مشکل یا گرفتاری را فاجعه تلقی مي کنیم.در این حالت آنقدر احساس بدی نسبت به خود داریم که فکر می کنیم افرادی که از ما تعریف می کنند از روی دلسوزی به ما دروغ می گویند.
د‌. تعمیم دادن: به اشتباه تصور می کنیم اتفاقی که در گذشته رخ داده همیشه رخ خواهد داد . افرادی که هوش هیجانی بالایی دارند اجازه نمی دهند گفتگوهای درونی تحریف شده ، حالشان را بدتر کند.
2- مهارتکانه : مهارتکانه به ما کمک می کند از تصمیم گیری عجولانه دوری کنیم این عنصر مهم – مهارتکانه – به ما کمک می کند تا از منطق و استدلال در جهت تعدل عواطف استفاده بجا کنیم.
3- به تاخیر انداختن خشنودی :تعادل میان عواطف و عقل ، توانایی به تاخیر انداختن خشنودی را هنگامی که به نفعمان است به ما می دهد.
4- بی اعتنایی عاطفی: اگر رابطه ای با احساساتمان نداشته باشیم و سیله ای برای تعادل بخشیدن به منطقمان نخواهیم داشت و اگر تصمیم گیری هایمان تنها براساس منطق انجام گیرد به دلیل برشمردن تمامی دلایل عملی برای تجربه نکردن امور لذتبخش ، احتمالاً شادی و لذتهای بسیاری را در زندگی از دست می دهیم.
* * * * * * * * *
یادمان باشد اگر در همان زمان که احساسات در حال بروز هستند به آنها اعتنا نکنیم ممکن است فرصت یادگیری از آنها را از دست بدهیم. زندگی بیشتر ما بسیار شلوغ است ، بنابراین بعید به نظرمی رسد که زمانی را برای تعمق در احساسات و گوش سپردن به پیام آن داشته باشیم. واقعیت این است که بیشتر ما به جای گوش دادن به احساسات ، سخت تر و سخت تر کار و فعالیت می کنیم. بسیاری از ما سالیان دراز در موقعیتهای ناخوشایند و بیمارگونه ای به سر برده ایم . در حقیقت اگر با احساساتمان روراست و سازگار نباشیم مانند قوربا غه ای خواهیم بود که نمی داند چه وقت از آبی که آرام آرام به نقطه جوش می رسد بیرون بپرد باور کردنی نیست ، اما باید بدانیم قورباقه با اینکه به راحتی می تواند از آب بیرون بپرد اگر تغییردرجه حرارت به قدر کافی تدریجی باشد تا زمانی که پخته شود و بمیرد درآب باقی می ماند.
منابع مورد استفاده :1- اکبرزاده ، نسرین ، هوش هیجانی ، تهران ، انتشارات فارابی - 1383
2- هین ، استپو ، هوش هیجانی برای همه ، ترجمه کوچک انتظار، رویا تهران ، انتشارات تجسم خلاق ، 1384
پورپهلوان ( كارشناس ارشد روانشناسي ) مشاور مدرسه راهنمايي غيردولتي فرهنگ