مشاهیر استان - مجتمع آموزشی غیر انتفاعی فرهنگ http://farhangdep.ir/ fa مشاهیر استان - مجتمع آموزشی غیر انتفاعی فرهنگ SyPars Portal مشاهیر گیلان http://farhangdep.ir/PageItem-112.aspx http://farhangdep.ir/PageItem-112.aspx
به نام خدا
باتوجه به ضرورت آشنایی با مشاهیروکوشندگان عرصه علم ومعرقت استان همیشه سبزگیلان , ازشمادعوت می شودبا بیوگرافی وآثار جمعی از آنان آشناشوید:

دکتر بهزاد
دکتر بهزاد به سال 1292 شمسی در شهر رشت دیده به جهان گشود . تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در زادگاه خود انجام داد. در 1314 رشته علوم دبیرستان البرز در دانشکده دارو سازی تهران به تحصیل پرداخت. همزمان با تدریس به کار ترجمه و تالیف پرداخت. با همکاری دو تن از معلمان علوم طبیعی یک دوره کتاب درسی برای دبیرستانها تالیف کرد که درآن زمان در کلیه دبیرستانهای کشور تدرسی می شد.
در سال 1339 ترجمه او از کتاب (( سرگذشت زمین )) تالیف جرج گاموف برنده جایزه سلطنتی شد. ترجمه کتاب (( روانشناسی فیزیولوژیک )) که در سال 1348 انتشار یافت موجب شد که دکتر بهزاد برای تدریس روانشناسی فیزیولوژیک به دانشگاه تهران دعوت شد. از آن پس در دانشگاه تهران ، دانشسرای عالی و مدرسه عالی دختران به تدریس زیست شناسی و روانشناسی فیزیولوزیک پرداخت. وی از سال 1339 به مدت 15 سال در دبیرستان رازی علوم طبیعی را تدریس کرد.
در سال 1341 مامور تاسیس سازمان کتابهای درسی شد و مدت 2 سال ریاست این سازمان را به عهده داشت . خدمات درخشان او در سازمان کتابهای درسی فراموش شدنی نیست ،با تلاش او کلیه کتابهای درسی ایران از دوره ابتدائی تا پایان دوره متوسطه تدوین و تالیف شد و با رسم الخط واحدی به چاپ رسید.
در سال 1360 به زادگاه خود بازگشت و همکاری خود را با جامعه داروسازان گیلان آغاز کرد.
دکتر بهزاد پرکارترین نویسنده و مترجم کتابهای علمی در ایران است . تعداد تالیفات و ترجمه های او به 98 جلد کتاب ( در 72 عنوان ) می رسد که 63 کتاب را به تنهایی و 35 کتاب دیگر را به یاری همکاران دانشمند خود تالیف و ترجمه کرده است .
آثار او عموماً مورد استقبال و توجه دانش پژوهان ، دانشجویان و دانش آموزان قرار گرفته و برخی از تالیفات و ترجمه های وی نظیر (( داروینیسم و تکامل )) 9 بار تجدید چاپ شده است.
اغلب آثار استاد بهزاد از سوی ناشران معتبر نظیر بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، شرکت سهامی کتابهای جیبی ، امیرکبیر، خوارزمی ، نیل ، کتاب فروشی مرکزی و نیز انتشارات دانشگاهها چاپ و منتشر شده است.
آثاری که دکتر بهزاد به تنها ئی تالیف و ترجمه کرده است عبارتند از :
تالیفات
بیولوژی برای همه . آیا به راستی انسان زاده میمون است ؟ ( چاپ 4 ) . بدن من. علوم سال سوم دبستانهای کشور. علوم سال چهارم دبستانهای کشور . نکاتی چند درباره ژنتیک . نکاتی چند درباره فیزیولوژی عمومی . نکاتی چند درباره فیزیولوژی اعصاب و غدد داخلی . نکاتی چند درباره زیست شناسی . نکاتی چند درباره روانشناسی فیزیولوژیک . داروینیسم و تکامل ( چاپ 9 ). گیاه شناسی برای سال ششم طبیعی. علم ( چاپ 4 ) . روانشناسی حیوانی . تئوری تکامل روانشناسی . مغز آدمی از دیدگاه روانشناسی . جانور شناسی ( در 16 جلد ) . قانون جنگل.
ترجمه ها.
تکوین. اسرار بدن . زندگی ما به چه موادی بسته است. حیات و انرژی . بیوگرافی پیش از تولد .فقط یک تریلیون . روانشناسی فیزیولوژیک . جهان از چه ساخته شده است. سرگذشت زمین ( چاپ 4 ) . جهان چگونه آغاز شد.
شناخت حیات . زندگی گیاهی . سرچشمه زندگی . سرگذشت زیست شناسی . زیست شناسی B.S.C.S محدودیتهای رشد. زمین در خطر. تکامل ( سری طلایی ) . گیاه شناسی ( سری طلایی ) . کانیهای جهان ( سری طلایی ) وراثت و طبیعت آدمی . پاولف . آیا به راستی مردان برتر از زنان اند ؟ جهان در سراشیبی سقوط . دانشنامه عمومی ( جهان جانداران )
علاوه برآثاری که نام برده شد و نیز کتابهائی که با همکاران سایر استادان منتشر ساخته صدها مقاله در زمینه های مختلف از وی به چاپ رسیده است. هم اکنون نیز با همکاری جامعه سازان نشریه ماها نه ای حاوی آخرین اطلاعات پزشکی و داروسازی در رشت منتشر می گردد.
ابراهیم پور داود
شمار نام آورانی که به فرهنگ و تاریخ و ادب کشور کهنسال ما ، ایران ، خدمتی بزرگ کرده اند و با پدید آوردن آثاری سود مند، نامی بلند به یادگار نهاده اند اندک نیست . ولی در این میان پاره ای نامها و چهره ها درخششی دیگر گونه دارد، ماندگار و ستودنی است و بر تارک دفتر های زمانه باز
می تابد . یکی از این برگزیدگان ، استاد ابراهیم پور داود است.
پوشیده نیست که به روزگاری بلند ، بخشی عمده از تاریخ و فرهنگ ، در زیر خاکستر غفلت و فراموشی نهفته بود . از آن همه به پاره ای آگاهیهای سست افسا نه ای دل خوش می داشتیم و از پیشدادیان و کیانیان و گبر و مجوس یاد نزدیکترین دوران تاریخی نزدیک به ما است و به کوششهای ارزشمند بزرگان و مورخان نوشته هائی سودمند درباره آئین و دین و تاریخ و فرهنگ آنان در دست بود.، در نا آگاهی به سر
می بردیم . بی خبر از آن که عناصر سازنده این تمدن دیرینه ، از عاملهای بنیادین تحول و ترقی فرهنگ و تمدن اسلامی و مایه اعتلای آن بوده است . بی گمان سکوت و خاموشی ایرانیان پس از پذیرفتن اسلام سده ای بیش نکشید و در نخستین فرصتهای باز یافته ، ماثرو معارف ایرانی به سعی و همت ناقلان زبان دان و متفکران و مترجمان با فرهنگ به زبان عربی نقل و ترجمه گردید.
البته با پشتوانه ای چنین گرانبار ، باز شناختن و باز یافتن پایگاه بلند روزگاران نخستین دشوار نبود ، آنچه ضرورت داشت ، شیوه تحقیق و بررسی و قدرت استنباط و استدراک بود. مساعی مستشرقان و پژوهشگران غربی ، که بی تردید روی آوری آنان به شرق به انگیزه آشنائی و شناخت مبانی دین و فرهنگ و فلسفه شرق از اسلام و زردشتی گری و مانویت و بودائی و دیگر آئینهای رایج در این اقالیم بود ، موجب آشنائیهای تازه با گذشته پراعتبار ما گردید.
گسیل کاروانهای معرفت به اروپا دریچه ای نو به روی ما گشود. با شیوه های درست پژوهش و بررسی آشنا گشتیم و به مواریث کهن با نگرشی نو بازنگریستیم. مرزهای در هم پیوسته اسطوره و افسانه و تاریخ را باز شناختیم و با فرهنگ و زبان و آئین باستانی خود پس از 14 سده دوری و بیگانگی ، آشنائی یافتیم ، بخش عمده از این آشنائی را مرهون استاد ابراهیم پور داود هستیم. ابراهیم به روز 15 اسفند 1264 شمسی در سبزه میدان رشت زاده شد. پدر او جاجی داود ، از مالکان و بازرگانان بود و مادرش از خاندان مجتهدان بزرگ ، دخترحاجی ملا حسن خمامی. استاد خود می نویسد:
(( ...... شاید پنج وشش ساله بودم که به مکتب سپرده شدم. درآن روزگاران در رشت دبستان ودبیرستان نبود. به ناچار بایستی به مکتب رفت..... پدرم پهلوی خانه خود ، دبستان عنصری امروزی ، مکتبی از برای پسران خود باز کرد و آخوندی را برای آموزش به آنها گماشت. .... آن مکتبخانه نارینه چندی ست که مقبره پدر و برادرانم می باشد . من هم پس ازنوردیدن این همه سالهای بلند در آنجا آرام خواهم گرفت. آن چنان که از آنجا ناموخته بیرون آمدم ، آموخته به آنجا باز خواهم گشت .))
ابراهیم پس از مکتب به مدرسه حاجی میرزا حسن ، در بازارچه صالح آباد سبزه میدان رفت . در این اوان شعر
می سرود و (( لسان )) تخلص او بود.
در 1284 ، ابراهیم با یکی از برادران و استاد خود شادروان سید عبدالرحیم لخالی به تهران عزیمت کرد . نزد میرزا حسین خان سلطان الفلاسه به گرفتن علم طب پرداخت. پس از چندی آهنگ بیروت کرد و به سال 1286 راه قم و کرمانشاه و بغداد پس از دیدار آثار باستانی بیستون و طاق بستان و قصرشیرین و ایوان مداین ، که اثری ژرف در وی نها د ، به حلب و سپس بیروت و زبان و ادبیات فرانسه آموخت. وی در این زمان نام خانوادگی پور داود خود نهاد . خاندان وی در گیلان داود زاده نام گرفتند. پس از دو سال ونیم تحصیل در لبنان از راه استانبول و طراربوزان به زادگاه خود ، رشت بازگشت و پس از دیدن خانواده خود در مرداد 1289 از راه باکو و وین به فرانسه رفت و به تحصیل حقوق پرداخت. در این هنگام با ایرانیان فرهیخته در انجمنهای ادبی و اجتماعی آشنا شد و دوستی او با علاقه فقید محمد قزوینی و اشرف زاده تبریزی نامه (( ایرانشهر )) را در پاریس منتشر کرد شماره نخست آن در جمادی الاول 1332 قمری ( آوریل 1914 میلادی ) منتشر گردید . این روزنامه در 4 صفحه ، 3 صفحه آن به زبان فارسی و 1 صفحه آن به زبان فرانسه انتشار می یافت. چون جنگ جهانگیر در گرفت ، آن روزنامه پس از مدت کوتاهی تعطیل گردید. کاظم زاده ایرانشهر، بعدها ، با موافقت پور داود نشریه بلند آوازه خود را به این نام منتشر ساخت که 4 سال دوام یافت . با کشته شدن ولیعهد اتریش ، جنگ جهانی اول در گرفت . پور داود با شور خدمت به میهن به بغداد رفت و روزنامه (( رستخیز )) را نخست در بغداد و سپس در کرمانشاه و دیگر بار در بغداد انتشار داد.
شماره نخستین این نامه در مرداد 1294 ( اوت 1915 میلادی ) و آخرین شماره آن در اردیبهشت 1295 ( مارس 1916 میلادی ) بر روی هم در 25 شماره منتشر گردید.
پور دادود در مهر ماه 1304 شمسی (1925 میلادی ) با همسر و تنها دخترش وارد هندوستان گشت و بخشهائی از ادبیات مزدیسنا و گزارش اوستا را منتشر ساخت. در دانشگاههای و انجمنهای فرهنگی در زمینه زبان و تمدن ایران باستان به سخنرانی پرداخت که در دفتری به نام " خرمشاه " گرد آوری و منتشر شد.
استاد در خرداد ماه سال 1307 به اروپا بازگشت و کار تحقیق و بررسی را دنبال کرد. تاگور شاعر نامدار هندی که به سال 1311 با دینشاه ایرانی به ایران آمده بود از دولت ایران خواست استادی برای تدریس فرهنگ و تمدن ایران باستان در دانشگاه ویسو بهارتی بفرستد.
تاگور مقدم استاد را بسیار گرامی داشت و استاد از آذر ماه 1311 تا اسفند ماه 1312 تاریخ و فرهنگ ایران باستان را تدریس کرد. ترجمه " صد پند " تاگور یادگار این دوران است.
پور داود بنیانگذار تحصیلات ایران باستان در ایران بود. شوقی که خود داشت در دیگران نیز اثر می کرد . در سالهای که به تدریس اشتغال داشت علاقه به تحصیل زانها و ادبیات باستانی ایران را در بسیاری دلها بیدار کرد.
از ویژگیهای آثار استاد ، نثر روان و شیوا و دلپذیر او است که همگان بدان اذعان دارند. پور داود به توانائیهای زبان فارسی آگاهی دارد و از آن به جای خود بهره می گیرد ولی اصراری در سره نویسی تدارد. او به درستی می داند که اصرار درپرهیز از آوردن واژه های تازی که هزار سال بر سر زبان ما بوده و سخنوران ما درآثار دلنشین خود از آن سود جسته اند ، از توانائی زبان فارسی کاستن است.
گفتارهای استاد در (( هرمزد نامه )) که بخشی از آن درباره پیشینه (( اسپست )) نیشکر ، برنج ، ترنج ، بنگ ، کوکنار ، لاله ، شقایق ، ذرت ، گاورس ، ارزن ، لادن ، گل آهار، آفتاب گردان ، سیب زمینی ، گوجه فرنگی ، پسته زمینی ، آناناس ، کاکائو ، کائوچوک ، کوکائین ، گنه گنه ، تنباکو، توتون و گل آویز.... )) است، و بخش دوم درباره واژه های (( پول ، ارتشتار ، پرچم ، افسر ، دساتیر ، تیمسار ، پایوران
نمونه ای از لغتهای فرهنگستان ، چارسو و ...... )) خواندنی و آموزنده و مستند است. آثار پور داود عموماً برخوردار از پشتوا نه های استوار است. در گزارش اوستا استاد از 600 اتر فارسی و عربی و آلمانی و فرانسوی و انگلیسی ، بیرون از زبانهای باستانی ایران ، ودر دیگر آثار خود بر همین قیاس از ماخذ و منابع بسیار سود جسته است. در (( هرمزدنامه )) گذشته از مبحثهای مورد بحث ، درباره 450 واژه گفتگو
کرده اند . در (( فرهنگ ایران باستان )) گفتارهائی درباره
(( میهن )) و کاربردهای آن در اوستا و نامهای شهرها و
ادبیات فارسی آمده است. (( دساتیر )) گفتاری محققانه و کم مانند است درباره آئینی ساختگی در هند که مایه گمراهی بسیار در کار لغت نویسی گشته است و پور داود در این زمینه
پیشگام بوده است . (( نامهای دوازده ماه )) و (( واژه فرهنگستان )) و (( رادی )) و (( دبیری )) و (( خرقستر )) و (( سگ )) و (( اسب )) و (( شاهین آله )) و (( خروس )) و ... )) از دیگر مقاله های این دفتر است.
دربسیاری از تذکره های شاعران در ایران و خارج از ایران پور داود را به اعتبار مجموعه شعر او که در 1306 با عنوان (( پوراندخت نامه )) در بمبئی با ترجمه انگلیسی منتشر گشته است در شمار شاعران آورده اند.
پارسیان هند و زرتشتیان ایران خود را همواره مدیون خدمتهای با ارج استاد می دانستند و برآن بودند به هر گونه بتوانند پاداشی نثار استاد کنند . وارستگی استاد چندان بود که راه بر خواهش آنان می بست و مجال طرح نمی داد. از آرزوهای آنان برآوردن آرامگاهی باشکوه همچون آرامگاه فردوسی برای پور داود بود. استاد آن را نپذیرفت .
پور داود به زادگاه خود گیلان مهری فراوان داشت و از روی برآمدگان از گیلان را نیز عزیز می شمرد. دلبستگی استاد به دکتر محمد معین که به شایستگی تمام نخستین رساله دکترای زبان و ادبیات فارسی را هم به راهنمائی وی با عنوان (( مزدیسنا و تاثیر آن در ادبیات فارسی )) ارائه داد از آن بود، همچنان که در ضایعه بیماری آن شادروان نیز به شدت افسرده گشت. عشق به زادگاه بود که استاد را واداشت تا وصیت فرمود او را در رشت به خاک سپارند.
استاد آزاده بامداد روز یکشنبه 26 آبان ماه 1347 چشم از جهان فرو بست و به روز سه شنبه 28 آبان ماه در کنار پدر وبرادرانش در کوی حاجی داود سبزه میدان آرام گزید. خاک بر او خوش و روان تابناکش از بخشایش ایزدی برخوردار باد.
گاتها : پنج سرود زردتشت با متن اوستائی و با ترجمه گفتارهای آن به انگلیسی به دستیاری دینشاه ایرانی ، چاپ بمبئی ، آبان ماه 1329 چاپ سوم این سرودها زیر نظر و با مقدمه دکتر بهرام فره وشی با عنوان (( گاتاها )) در سلسله انتشارات دانشگاه تهران .
یشتها : بخش نخست از هرمزدیشت تا خود در شن یشت. با متن اوستائی چاپ بمبئی.
یشتها : بخش دوم از فرودین یشت تا خود زامیا دشت ، 200 نسخه آن با متن اوستائی است. چاپ اول این اثر به سال 1347 و چاپ سوم آن به سال 1356 منتشر گردید.
خرده اوستا : هوشبام ، نیایش ، پنجگاه ، دوسی روزه ،
چهار آفرینگان .
یسنا : بخش نخست. از هات ( فصل ) 1 تا خود هات 27
چاپ دوم این اثر در مهر ماه 1340 خورشیدی منتشر گردید.
یسنا : بخش دوم ، با گفتاری درباره آتش ، چیچست ، سولان سهند ، آذرخش ، نفت ، آذرفرنبغ ، آذربرزین مهر، آذر گشسب ، تخت سلیمان ، شیون و مویه . در فروردین ماه 1337 منتشر شد.
یادشتهای گاتها : در برگیرنده نزدیک 3700 یاد داشت و 7 گفتار.
ویسپرد : گزارش بخشی از اوستا با گفتارهای : آخرین پیغمبر زرتشت آتش ، هفت کشور ، سوگند نامه
ایرانشاه : تاریخچه مهاجرت ایرانیان ( پارسیان کنونی ) به هند . چاپ دیگری از این کتاب به طریق افست به فارسی و انگلیسی همراه تصویر منتشر شده است.
خرمشاه : گفتارهائی درباره آئین و کارنامه و زبان ایران باستان به فارسی و انگلیسی.
سوشیانت : رساله ای درباره موعود مزدیسنا. استاد این اثر را به صورت کتابی بزرگ آراسته بود که مژده نشر آن نیز در دو اثر (( یسنا ، بخش دوم )) و (( ویسپرد )) داده شده بود ، ولی پس از مرگ استاد ، اثر دزدیده شد و بخشهائی از آن در کتابی به نام (( سوشیانت یا سیر اندیشه ایرانیان درباره موعود آخر الزمان )) درج گردید.
فضل الله رضا
پروفسور رضا در 11 دیماه 1293 خورشیدی در رشت دیده به دنیا گشود. وی در دامن تربیت خانواده با فرهنگش ، در کنار رشد و پرورش جسمی ، از سرچشمه زلال تربیت معنوی سیراب شد و از خوان فرهنگ و ادب ایرانی و اسلامی توشه برگرفت. دوران دبستان ودبیرستان را به تریبت در تهران در مدرسه سیروس و دبیرستان ایرانشهر گذراند و دوران دانشگاهی را در رشته مهندسی برق در دانشگاه تهران به پایان برد.
پروفسور رضا از نوجوانی با شعر و ادب و فلسفه و حکمت و عرفان و ریاضی آشنائی پیدا کرد. او 25 سال بیش نداشت که کتابهای (( راز آفرینش)) ، (( هندسه علمی )) و (( رادیو به زبان ساده )) را به رشته تحریر کشید. در تابستان سال 1323 خورشیدی یعنی در اواخر جنگ جهانی دوم برای تکمیل تحصیلات راهی آمریکا شد. وی درباره این مسافرت که دو ماه به طوا انجامید چنین می نویسد :
(( شاهنامه فردوسی و دیوان حافظ و چند کتاب دیگر را که توشه روان من در راه این سفر دراز بود ، هیچگاه از خود دور ننهادم. شناسنامه و گذرنامه حقیقی تابعیت ایران من اینها بود ، نه آن اوراق چاپی که مقامات کشورم به دست هر کسی برای عبور و مرور می سپارند.)) استاد پس از این سال در دانشگاه کلمبیا و سپس در دانشگاه پلی تکنیک نیویورک به تحصیل دوره فوق لیسانس و دکتری پرداخت و محضر استادان و صاحبنظران بزرگ دنیا را در رشته ریاضیر کاربردی و مهندسی برق و مخابرات و ارتباطات درک کرد و یا توفیق همکاری با آنان را یافت که از آن میان می توان از ریاضی دان مشهور شوروی کلمو گروف و دیگر ریاضی دان آمریکائی نوربرت وینر که (( تئوری نظام بی نظامی )) را در حساب احتمالات کشف کردند. نام برد.
استاد رضا پس از دریافت مدرک دکتری الکترونیک از دانشگاه پلی تکنیک نیویورک به تدریس در دانشکده فنی دانشگاه کاتولیک آمریکا ( واشنگتن ) مشغول شد و چون شایق بود که به کارهای پژوهشی در مراکز مهم علمی بپردازد پروفسور فوستر و پروفسور وبر ، دو تن از ریاضی دانان معروف که رساله دکتری او را در دانشگاه نیویورک سرپرستی کرده بودند به یاری و تایید او شتافتند و نامه هائی به دانشگاه تهران و دانشگاه معروف ام . آی . تی در بوستن نوشته شایستگی وی را جهت تدریس و تحقیق مورد تایید قرار دادند. پروفسور رضا در این باره می گوید : (( از دانشگاه موطنم هیچگاه خبری نرسید : شاید نامه ها را در دانشکده فنی بایگانی کرده باشند ، ولی دعوت نامه ای از دانشگاه بنام آمریکا ، ام . آی . تی . به دستم رسید که از آغاز سال تحصیلی 1950 برای پژوهش و تدریس در دانشکده برق این دانشگاه مشغول کار شوم. بدین ترتیب کار 4 ساله او در این مراکز علمی آغاز شد و به دنبال آن تا مدت طولانی یعنی تا 1346 در دانشگاه سیراکیوز تدریس کرد.
نوشته های پروفسور رضا در مجلات علمی انتشار یافت و جنبه جهانی پیدا کرد. آثار او به سرعت در شوروی پزوهندگان علوم مربوطه قرار گرفت . پروفسور رضا سرانجام در سال 1346 پس از بیست و اندی سال دوری وارد ایران شد و به ریاست دانشگاه صنعتی و سپس به ریاست دانشگاه تهران رسید. آنگاه با عنوان سفیر ایران در یونسکو راهی پاریس شد. دانشکده علوم دانشگاه پاریس ( سوربن ) مقدمش را گرامی داشت و با سمت استادی در آنجا مشغول تدریس گشت . این دوره از خدمت او 5 سال طول کشید تا با سمت سفیر کبیر ایران در کانادا وارد آن کشور شد. اربابان ذوق و بصیرت در دانشگاههای مک گیل و کنکوردیا از این فرصت استفاده کرد و سفیر ایران را به استادی در دانشگاههای خود دعوت کردند ، که این همکاری تا امروز ادامه دارد.
دکتر رضا با خلق تئوری انفرماسیون و مکاتب پیشرفته در ریاضیات کاربردی و علوم وابسته آن تحولی به وجود آورد. این نظریه نه تنها او را بلند آوازه ساخت ، بلکه در اندک زمانی مورد استفاده سایر دانشمندان و سوداگران علم قرار گرفت و به کمک آنان بود که نظریه انفرماسیون از محدوده کره خاکی خارج و راهی فضاهای دور دست گردید.
استاد رضا یکی از دانشوران و مفاخر علمی ایران است ، او در ریاضیات کاربردی ، تئوری سیستم و کنترل اتوماتیک ، مهندسی برق و مخابرات ، تئوری شبکه های برق و تئوری انفرماسیون یکی از صاحبنظران جهان معاصر است و در پیش بردن و کشف دانسته های بشر امروز سهم عمده ای دارد. شگفت آن که این استاد ریاضی یکی از سخن سنجان و شاعران خوش ذوق روزگار ماست. شمار مقاله های او که اغلب آنها در مجله های آمریکا ، کانادا ، اروپا و ایران چاپ شده از 200 گذشتا هست و کتابهای مهم وی نیز نیز به حدود 20 عنوان می رسد . نیمی از این مقاله ها و کتابها به مسائل علمی و نیم دیگر به مباحث فرهنگی و ادبی اختصاص یافته است. نوشتارهای ادبی استاد رضا که به صورت دفاتر متعدد چاپ شده همه زیبا و پرمحتوا می باشند. با مرور ساده آنها که با رقت طبع و باریک بینی و دقت فکر و اندیشه همراه
می باشد، در یافت معانی ، پنهان و درک دقایق احوال برای همگان فراهم می شود . به گفته دکتر اسلامی ندوشن : پروفسور رضا اگر اشتغالش با علوم است ، روحش با فرهنگ فارسی است. این توفیق از او یک چهره پرمایه ساخته است.
همان گونه که اشاره شد مقالات و نوشته های استاد متعدد و گوناگون است ، افزون بر کتابهائی که از او یاد شده آثار زیر قابل ذکر است . (( نگاهی به شاهنامه )) ، (( محمد اقبال )) ، (( پژوهشی در اندیشه های فردوسی )) در 2 جلد ، (( دیده و اندیشه ها )) و (( مهجوری و مشتاقی )) . نوشته های استاد رضا به زبان فارسی همه شیوا و محکم و استوار است . باریک بینی و دقت او از خلال تک تک کلمه های آثارش هویداست ، ولی آنچه بیش از همه در دریای اندیشه او و در آثار فرهنگی و ادبی موج می زند ، عشق و علاقه او به زبان فارسی است. همچنین بر این کتابها باید چند کتاب به زبان انگلیسی را نیز افزود که مهمترین آنها عبارتند از :
( این کتاب از انگلیسی به زبان رومانیائی و اسپانیائی نیز ترجمه شده است.)
( این کتاب از انگلیسی به زبان مجاری نیز ترجمه شده است )
( این کتاب از انگلیسی به زبان روسی نیز ترجمه شده است.)
محمد معین
محمد معین ، مردی که در فرهنگ و ادب ایران نامی بلند و جاودانه یافته است.، به سال 1291 شمسی در رشت زاده شد و در کمتراز ده هزار روز حیات علمی ، سی هزار برگ اثرارنده از خود به جای نهاد . تاریخهای دیگری که در برخی از نشریات به چاپ رسیده درست نیست.
محمد معین از خاندان عالمان بود و چون از پدر بازمانده بود در نزد نیای خود شیخ محمد تقی معین العلما و آقا سید مهدی رشت آبادی مقدمات دانش را فراگرفت و این سبب آشنائی وی با زبان و ادب تازی گردید.
دوره نخستین دانش آموزی استاد در رشت گذشت و نیمه دوم را در دارالفنون تهران به پایان آورد. در دانشسرای عالی ، رشته های ادبیات فارسی و فلسفه و علوم تربیتی را در خرداد 1313 با معدلی درخشان تمام کرد. پس از گذرندان دوره شش ماه دانشکده افسری احتیاط ، شش ماه اول سال 1314 را به خدمت نظام وظیفه گذراند و در مهر ماه آن سال به دبیری دبیرستان شاهپور اهواز منصوب شد و سپس ریاست دانشسرای مقدماتی شبانه روزی پسرانه را یافت.
در همین روزگار به شیوه مکاتبه ای ، روان شناسی علمی و دیگر رشته های آن را چون خط شناسی و قیافه شناسی و مغز شناسی ، از آموزشگاه عالی روان شناسی بروکسل ( بلژیک ) فرا گرفت. به سال 1316 به دریافت نشان علمی از وزارت فرهنگ نائل آمد. دکتر معین در سال 1318 به تهران بازگشت و به تحصیل دوره دکترای زبان وادبیات فارسی پرداخت و آن دوره را با شورو شیفتگی به پایان آورد. او از رساله عالمانه خود با عنوان (( مزد یسنا و تاثیر آن در ادبیات فارسی )) به راهنمائی استاد پور داود دفاع کرد و نخستین دکتر زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران شناخته شد . رساله ی دکترای دکتر معین در سال 1326 از سوی دانشگاه تهران منتشر گردید و در چاپ دوم با بازنگریهای ژرف آراسته شد و نامی دیگر گرفت : (( مزد یسنا و ادب فارسی )).
آشنائی دکتر معین با استادان نامداری چون علامه محمد قزوینی ، ابراهیم پور داود ، که به گونه ای شایسته با شیوه پژوهش فرنگیان آشنائی داشتند و پشتکار و بردباری خود او، اثری درخشان به جای نهاد. در راه نقد وبررسی متون و در زمینه لغت و دستور مجدانه به تحقیق پرداخت. زبانهای باستانی ایران را آموخت و در آموزشگاه عالی ایران شناسی که به کوشش استاد پور داود بنیان گرفته بود به تدریس پرداخت. به سفارش علامه قزوینی با دانشمند نامی علی اکبر دهخدا در لغت نامه همکاری آغاز نهاد و در کار فرهنگ و لغت بصیرتی وافر یافت و به آراستن و پیراستن (( برهان قاطع )) که از نمونه - وارهای پژوهش است پرداخت. چندان که حاشیه های (( برهان قاطع )) به تنهائی گویای شایستگی بسیار در ریشه شناسی واژه ها و چیرگی او در شناخت منابع و گویشهای ایرانی است.
دکتر معین که از سال 1318 به تدریس در دانشسرای عالی و دانشکده ادبیات پرداخته بود به استادی دانشگاه تهران رسید و کرسی (( تحقیق در متون فارسی )) به سال 1329 به وی تفویض گردید.از نادره ها آن که ، معین گذشته از احاطه و وسعت تحقیق و پژوهش ، در تدریس نیز تبحر و چیرگی داشت . استادی صمیم و سختگیر دلبسته بود.
دکتر معین که در کسب دانش رنجهای فراوان برده بود و ناهنجاریهای بسیار دیده با اعتماد به نفسی وافر، شخصیت علمی خود را بازشناخته بود و حریم آن را والا و گرامی می داشت . او پایه و مایه دانشوری و کار تدریس و تحقیق را چندان والا می شمرد که هیچ مقامی را برتر از راه برگزیده خود نمی دانست. از آن بود که در زندگی خود و پس از آن حرمتی وافر یافته بود وی با وقوف بدین حرمت حتی اصرارهای استادان خود را در پذیرش وزارت فرهنگ ناشنوده گذاشت.
دانشگاه هاروارد از دکتر معین به سال 1333 برای ایراد خطابه و بازدید از موسسات علمی و فرهنگی دعوت کرد. در بازگشت از آمریکا دکتر معین از کتابخانه های لندن و پاریس دیدار کرد. در سال 1336 به دعوت دولت شوروی سفری به آن کشور کرد و به سخنرانیهای علمی پرداخت. دانشگاه سوربن در بهار 1337 برای شش ماه از دکتر معین برای تحقیق و تدریس دعوت نمود.
دکتر معین در کنگره های جهانی خاورشناسان در مونیخ به سال 1957 و مسکو به سال 1960 میلادی شرکت داشت. در کنگره مونیخ استاد معین را به عضویت انجمن تالیف قاموس جامع لغات پهلوی به ریاست پروفسور نیبرگ برگزیدند و در کنگره خاورشناسان مسکو ، ماموریت گرد آوری کتیبه های فارسی بعد از اسلام به عهده وی گذاشته شد.
دکتر معین در 26 آوریل 1959 به اتفاق آرا به عضویت انجمن ارنست رنان و نیز در 1958 به عضویت انجمن آسیائی پاریس پذیرفته شد. در اردیبهشت 1337 دعوت وزارت فرهنگ را برای عضویت فرهنگستان ایران پذیرفت. در نخستین کنگره جهانی ایران شناسان تهران ( شهریور ماه 1345 ) دکتر معین ریاست بخش ادبیات و متون فارسی را داشت ، همچنان که مجتبی مینوی ریاست بخش تاریخ را
عهده دار بود. گفتگو از پایگاه بلند معین در تحقیقات ایرانی با تنوع و دگرگونیهای چشمگیر آثار او کار آسانی نیست ، هر چند که مایه اشتراکی اساسی در زمینه های کار به چشم می آید.
دکتر معین با طرحی که در تحقیقات دستوری در انداخت ، کاری بنیادی را پایه نهاد . شیوه دکتر معین در این طرحها بر پایه استقصا و نمونه برداری نهاده شده است. مایه شگفتی است کسانی پنداشته اند که با طرح و آموزشی پسندیده که در دستور پدید آمده است و از آن به (( روش نو )) یاد می کنند ، طرحهای دکتر معین به گونه ای متروک مانده است . این تصوری باطل و نادرست است. کار دکتر معین در طرحهای دستوری کاری اساسی است.
شیوه نقد وبررسی و آراستن متون در آثار دکتر معین از ویژگی های ارزنده ای برخوردار است . در این زمینه متن کامل و آراسته (( چهار مقاله )) نظامی عروضی را با تعلیقات و حواشی و فهرستها به عنوان یک نمونه می توان معرفی کرد.شیون فومنی
شیون فومنی (میر احمد سید فخری نژاد) از شاعران محبوب و مشهور خطه ی شمال در سال 1325 هجری خورشیدی در شهرستان فومن دیده به جهان گشود. او تحصیلات ابتدایی و سه ساله خود را در رشت سپری کرد و بعد از آن به کرمانشاه کوچ کرد و سه ساله دوم دبیرستان را تا اخذ دیپلم طبیعی -1345 در آنجا گذراند. شیون در سال 1346 وارد سپاهی دانش در طارم زنجان شد و یکسال بعد به استخدام اداره آموزش و پرورش استان مازندران درآمد و در سال 1348 وارد زندگی زناشویی شد در کوچی عهده دار مدیریت و تدریس در یکی از مدارس فولادمحله ساری گشت و تا سال 1351 به کار تدریس مشغول بود. پس از آن نیز دردیگر نقاط گیلان به این شغل ادامه داد. او در سال 1374 مبتلا به بیماری نارسایی کلیه شد و یک سال بعد برای درمان این نارسایی به وسیله دیالیز به تهران کوچ کرد و در همین سال با توجه به درد بیشمار مدرک تحصیلی فوق دیپلم را در رشته تجربی، از دانشگاه تربیت معلم شد . شیون در سال 1376 ه.ش پس از سالها تدریس، بازنشسته شد. او در شهریورماه 1377 پس از یک دوره بیماری مزمن کلیوی و انجام پیوند کلیه در یکی از بیمارستانهای تهران از دنیا رفت . آرامگاهش در بقعه سلیمانداراب رشت بنا به وصیتش در کنار مقبره میرزا کوچک جنگلی قرار دارد .
شیون فومنی و ادبیات
شیون فومنی به عنوان یكی از شاعران موفق دو زبانه در حوزه شعر محلی و بومی گیلكی را كه داشت در محاق فراموشی قرار می‌‌گرفت سینه به سینه تا آنسوی مرزهای كشورمان اشاعه داد و از سوی دیگر در حوزه شعر فارسی با انتشار مجموعه های شعر فارسی و ارائه قالبهای معمول و مرسوم شعر فارسی از شاعران تأثیر گذار و توانای شعر معاصر بشمار می‌‌رود. تحقیق و پژوهش در زمینه ی فرهنگ، و ادب گیلان و ارائه مجموعه اشعار گیلكی در قالب غزلیات، منظومه‌ها و دو بینی های محلی است از جمله آثار اوست. علاوه بر اینها، ترانه سرایی یكی از جنبه های ادبی و هنری شیون است كه با مهارت، چیرگی و تسلط بر موسیقی، آواها و ملودی های محلی و فارسی از وی به‌عنوان موفق ترین شاعر ترانه سرا شناخت كه در این حوزه ترانه های متعددی از وی به وسیله خوانندگان نامور خوانده شده، نام برده شده است . شیون در كنار شعر گیلكی و شعر فارسی فعالیتهای پر دغدغه ای در سایر حوزه های ادبی داشته است از آنجمله: شعر و ادبیات كودكان، قصه، داستان كوتاه و فیلمنامه (سناریو) از دیگر آثار اوست كه طبعاً برشی دیگر از تواناییهای وی به شمار می‌‌رود.
آثار فارسی شیون
شیون فومنی در شعر فارسی در دو شیوه كلاسیك و نو اشعار ماندگاری را از خود به یادگار نهاده است. غزل های شیون، از برجسته ترین غزل های معاصر شعر فارسی است كه وی را در ردیف ممتازترین شاعر غزلسرا در حوزه ی غزل امروز نئوكلاسیك قرارداده است. غزل های شیون، شیوه ی تخیل و مضمون پردازی شاعران سبك هندی، تشبیهات، استعارات، تصاویر و زبان امروزی همراه با تمثیل، تركیب سازی، مضمون یا بی و پارادوكس های زیبایی را در خود دارد كه البته همه اینها در كنار عناصر بومی و چه با اصطلاحات و تركیبات زبانی گیلك، همانند: این سفر (این دفعه)، وعده خلافی، خرسخواری، تن شده، چموش پا تاوه و ... به واقع دیده می‌‌شود كه كلمات را به راحتی دستكاری می‌‌كند و با انها فضای تخیلی می‌‌سازد. در غزل های او حتی قافیه‌ها بسیار طبیعی و زیبا بجا می‌‌نمایند. خود او می‌‌گوید: وزن و قافیه و ردیف اگر اندیشیده آید پوشال كم بهایی است كه خار كنی را به كار نمی‌رود. تشخیص زبانی او مربوط به گزینش لطیف ترین واژه‌ها رایج است و ناخودآگاه از واژه های خشك و خشن پرهیز می‌‌كند وی بلاغت را با تخیل و زیبایی در كنار هم نشانده است؛ به ویژه كه سراسر اشعار و مجموعه های او هوای شمال را دارد و فضای گیلان را می‌‌توان در شعر او به وضوح مشاهده كرد. این گونه بومگرایی كه از عناصر سبكی اوست، یكی از محصولات نو گرایی نیمایی است كه شاعر را با محیط خویش، پیوند می‌‌دهد. در كنار غزل در حوزه اشعار كلاسیك، رباعی، دو بیتی، مثنوی، قصیده از جمله طبع آزمایی های شاعر بوده است كه همواره با توجه به ظرفیت قالبها مشاهده توانمندیها و موفقیتهای شیون هستیم. امّا اشعار نو و اشعار سپید از پر دغدغه ترین لحظه های سرودن شاعر بوده است كه چهره دیگر شاعر را در این قالب به خوبی می‌‌بینیم كه چقدر از ظرفیتهای بیانی، زبانی، عاطفی و ... شاعر را با خود به همراه داشته است كه تا بدان پایه شاعری با آنهمه غزل های زیبا و دلنشین گرایش خاصی به سرودن اشعار سپید نشان می‌‌دهد.
1- پیش پای برگ (برگزیده اشعار): این مجموعه شعر برگرفته و برگزیده اشعار فارسی شاعر از قالب غزل، مثنوی، رباعی، دو بیتی، نو و سپید از اواخر دهه چهل تا اوایل دهه هفتاد سالهای شاعری شیون است. ناشر: شاعر، چاپ اول بهار 1374.
2- یك آسمان پرواز (برگزیده اشعار): این مجموعه شعر برگرفته و برگزیده اشعار فارسی شاعر از قالب غزل، رباعی، دو بیتی، شعر نو، شعر سپید از اواخر دهه چهل تا اوایل دهه هفتاد سالهای شاعری شیون است. ناشر: شاعر، چاپ اول بهار 1374.
3- از تو برای تو : این مجموعه در برگیرنده ی غزل، رباعی، دو بیتی، مثنوی سروده ی شاعر است، به كوشش: حامد فومنی. ناشر: خجسته، چاپ اول 1378.
4- رودخانه در بهار : این مجموعه در برگیرنده ی اشعار سپید شاعر همراه با مقدمه ای از شیون در باب دیدگاه وی از شعر و زبان شعری است، به كوشش: حامد فومنی، ناشر: خجسته، چاپ اول 1378.
5- كوچه باغ حرف : این مجموعه در برگیرنده ی كلیه اشعار شاعر در قالب رباعی است كه در یك كتاب گردآوری و تدوین شده است، به كوشش: حامد فومنی. ناشر: هدایت، چاپ اول 1382.
گوشیارگیلانی
کیا ابوالحسن کوشیار معروف به جیلی ، اخترشناش و ریاضیدان برجسته مسلمان ایرانی در قرن چهارم هجری است. همچنان که از نامش برمی آید از مردم گیلان بود. با وجود اهمیت علمی آثارش، متأسفانه از زندگی وی اطلاع چندانی به جا نمانده است . زمان تقریبی زندگی وی بین سالهای 330 تا 400 هجری قمری برآورد شده است.
همه آثاری که از این دانشمند به جا مانده، به زبان عربی است زیرا زبان علم در دوران درخشان تمدن اسلامی، زبان عربی بود. البته بخشی از این آثار در گذشته های دور به فارسی ترجمه شده است و نسخه های خطی آن در کتابخانه های کشورهای مختلف از جمله ایران، نگاهداری می شود.
کوشیار ، علم مثلثات را که توسط ابوالوفا بوزجانی و بتانی پایه ریزی شده بود، گسترش داد و جدولهای مثلثاتی آنان را تکمیل کرد.او نخستین کسی بود که مفهوم ظل (تانژانت) را به کار برد .
نام کوشیار گیلانی در موارد متعددی در متنهای ادبی، تاریخی و علمی فارسی نیز دیده می شود و چنین برمی آید که وی در میان ادیبان و دانشمندان از شهرت برخوردار بوده است.
از میان کتابهای گیلانی می توان به آثار زیر، اشاره کرد :
- اصول حساب الهند
- زیج جامع
- مجمع الاصول فی احکام النجوم
- کتاب الاسطرلاب
- رسالة فی الابعاد و الاجرام
- تجرید اصول ترکیب الجیوب
- احکام سهمیات
- لامع فی امثلة الزیج الجامع
مجید سمیعی
مجید سمیعی (زاده ۲۹ خرداد ۱۳۱۶ در رشت) پزشک و جراح مغز و اعصاب سرشناس ایرانی است. او در حال حاضر ریاست فدراسیون جهانی انجمن جراحان اعصاب و ریاست بیمارستان علوم عصبی هانوفر در آلمان را بر عهده دارد.
وی در زمینهٔ تورم مغز و ترمیم و بازسازی جراحی دستگاه عصبی محیطی مطالعات مهمی انجام داده‌است.
تحصیلات
تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همین شهر به پایان رسانید و سپس عازم آلمان گردید. رشته‌های زیست‌شناسی و پزشکی را در دانشگاه ماینتس به پایان رسانید و سپس دورهٔ تخصص جراحی مغز و اعصاب را زیر نظر پروفسور کورت شورمن شروع کرد و در سال ۱۳۴۹ به اخذ درجهٔ تخصص در این رشته نایل آمد.
وی کار علمی را با سمت استادیاری و معاونت بیمارستان جراحی مغز و اعصاب آغاز کرد. پس از چندی سرپرستی بخش جراحی مغز و اعصاب اطفال را به عهده گرفت. در سال ۱۳۵۱ به اخذ درجهٔ پروفسوری جراحی مغز و اعصاب از دانشگاه ماینتس نایل گردید.
در سال ۱۳۵۰ اولین دوره از دوران آموزشی جراحی میکروسکوپی را آغاز کرد و در سال ۱۳۵۶ نخستین آزمایشگاه تمرین جراحی میکروسکوپی آلمان را با کمک بنیاد فولکس واگن تأسیس نمود.
در سال ۱۳۵۶، ریاست بیمارستان جراحی مغز و اعصاب را در شهر هانوفر به عهده گرفت در همین سال، کرسی جراحی مغز و اعصاب در دانشگاه لیدن هلند به وی اعطا شد و در سال ۱۳۶۶ دانشگاه ماینتس تصدی کرسی جراحی مغز و اعصاب را به وی پیشنهاد کرد. در سال ۱۳۶۷ با قبول تصدی کرسی جراحی مغز و اعصاب در دانشگاه هانوفر به کار پرداخت. از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۱ ریاست انجمن بین المللی قاعدهٔ جمجمه را به عهده داشت و در سال ۱۳۷۱ به ریاست فدراسیون جهانی انجمنهای قاعدهٔ جمجمه انتخاب شد.
افتخارها
برای تجلیل از مقام علمی و تجربیات ارزنده وی و همچنین گامهای بلندی که در پیشرفت جراحی مغز و اعصاب برداشته‌است، رییس جمهوری آلمان غربی در سال۱۳۶۷ نشان خدمت درجه ۱ دولت آلمان را به او اهدا کرد. در همین سال جایزهٔ علمی ایالت نیدرزاکسن آلمان، به پاس فعالیتهای پر ارزش وی در راه پیشرفت جراحی مغز و اعصاب به نامبرده اهدا شد.
فهرست آثار پروفسور سمیعی
مقالات: بیش از ۲۰۰ مقالهٔ علمی در خصوص دستگاه عصبی مرکزی و محیطی. کتابها: برش نگاری پنوموآنسفال ـ جنبه‌های نوین اعصاب محیطی ـ اعصاب جمجمه‌ای ـ ضربه‌های وارد بر قاعدهٔ جمجمه ـ جراحی در ساقه مغز و بطن سوم و اطراف آن دو ـ جراحی قاعدهٔ مغز ـ ضایعات اعصاب محیطی ـ جراحی منطقهٔ زین ترکی و سینوسهای پیرامون بینی جراحی مننژیم قاعدهٔ مغز ـ جراحی کلیوس ـ روشهای نوین بازسازی استخوان ـ دوخت عروق و اعصاب و نیز پیوند در جراحی پلاستیک و جراحی ترمیمی ـ جراحی قاعدهٔ مغز ـ اطلس جراحی قاعدهٔ جمجمه]]> mrfarzad Sat, 21 Mar 2009 18:52:51 +0100 مشاهیر استان http://farhangdep.ir/PageItem-29.aspx http://farhangdep.ir/PageItem-29.aspx
مشاهیر علمی:

1 - پروفسور سمیعی
2 - پروفسور رضا
3 - پروفسور بهزاد


مشاهیر ادبی:

1 -شیون فومنی
2 - محمدعلی افراشته]]> mrfarzad Mon, 20 Oct 2008 17:45:25 +0200